Pitágoras

Marzo 26, 2013

Como se pode ler arriba, no pórtico deste blogue, afirmo: “Pitagoras poderíase ler pit-agora, pai do agora, a praza pública da polis grega, onde se fala de temas varios”.

A afirmación non deixa de ser certa, en tanto que emprego o condicional, a pesar da falsidade dalgunha información contida. Cando decidín asociar pit e pai baseábame na crenza da similitude entre pit e a raíz indoeuropea da que provén a palabra pai e as equivalentes en moitas linguas europeas e tamén da India. Pit tamén podería ser relacionada con peito, mais que creo que a asociación inda estaría menos xustificada.

Sen embargo, se buscamos atopamos unha explicación aparentemente fiábel. Témola en Behind the Name. Segundo o que aí se nos di, o nome de Pitágoras derivaríase de Πυθιος, sobrenome do deus Apolo e cualificativo para a súa sacerdotisa, a pitia, que segundo aparece noutros lugares tería feito algunha profecía acerca do seu nacemento e da súa vida, e de αγορα, tal como xa intuín. Entón podemos pensar que Pitágoras é a forma que colhe Apolo cando está na praza pública ou do mercado.

A iconografía do mito de Amimone

Xaneiro 17, 2016

Amimone é unha das 50 danaides ou filhas de Dánao.

A Argólide, rexión do Peloponeso na que se situaba a cidade de Argos, non puido ser posuída por Poseidón, polo que este decidiu provocar unha gran seca nela.

Ao chegar a Argos e atoparse esta seca, Dánao mandou ás súas filhas en busca de auga. Amimone atopouse polo caminho cun sátiro ao que evitou grazas á intervención de Poseidón, que o atacou co seu tridente.

Satyr attacking Amymone by Dinos
Sátiros atacan a Amimone, crátera do pintor de Dino (c. 420 a.C.), Kunsthistorisches Museum (Wien).
Neptune délivrant Amymone du satyre - Boucher
Neptuno defende a Amimone do sátiro (1764), François Boucher, Grand Trianon – Musée national du château et des Trianons (Versailles)

Este aparelho quedou cravado nunha rocha, de onde brotou unha fonte de auga. Amimone entregouse ao deus dos mares, con quen concibiu a Nauplio.

POSEIDON PURSUING AMYMONE by Nekyia
Poseidón xunto con Amimone na parte inferior da crátera do pintor de Nekia (c. 450 a.C.), Kunsthistorisches Museum (Wien).

Paphos_Haus_des_Dionysos_-_Poseidon_und_Amymone_1
Poseidón xunto con Amimone e baixo Eros (s. III), mosaico no Parque Arqueolóxico de Pafos (Chipre).

O clasicismo do máis alto nivel xunto a Caronte

Agosto 14, 2015

Este 2015 d.C. é ano non grato para o clasicismo, pois xa levan falecido 3 dos máis destacados estudosos do mundo clásico, especialistas na Grecia Antiga.

O primeiro, o 29 de xaneiro, Carles Miralles, catedrático de filoloxía grega na UB, de cuxas didácticas explicacións en torno ao mundo grego e acerca da Ilíada puiden gozar durante horas que foron escasas en demasía.

Logo deste, faleceu o especialista na(s) relixión(s) grega(s) Walter Burkert o 11 de marzo. A súa obra é referencia absoluta no tema xunto ás de outros grandes coma Levi-Strauss, Vernant, Dumézil ou Detienne, máis alá de que sexa adscrito a unha ou outra corrente -funcionalistas fronte a estruturalistas, ou os que conceden maior importancia a fontes arqueolóxicas fronte aos que lha dan ás filolóxicas-.

O último en ser requirido por Hades e Perséfone foi o gran Martin L. West, o pasado 13 de xulho, especialista nas grandes obras da primeira literatura grega e reconhecido e policitado polos seus estudos de referencia de textos de Hesíodo e Homero e polos súas investigacións en torno aos ritmos e á música na Grecia arcaica. Tanto el coma Burkert tamén estudaron as conexións da cultura grega coas culturas orientais, que conforman parte esencial da súa orixe e desenvolvemento.

A iconografía do mito das Amazonas

Outubro 12, 2014

Dise das Amazonas que foron filhas de Ares e Harmonía que habitaron en torno ao Mar Negro, segundo as diferentes versións no Cáucaso, en Tracia ou en Escitia. Formaron unha sociedade matriarcal guerreira, matando aos filhos varóns. Belerofonte loitou contra elas. Heracles enfrontouse con elas polo cinto de Hipólita, mentres que Teseo raptou a Antíope. Elas en vinganza, foron batalhar até o Ática, onde ocuparon o Areópago ou outeiro de Ares.

Contan tamén que durante a batalha de Troia -na que participaron-, Aquiles namorouse de Pentesilea xusto no momento de matala. Esta última escena conta con diversa representación visual, por exemplo a que se pode ver aquí.

A batalla das Amazonas_1617-1618_Rubens_Alte Pinakothek
A batalha das Amazonas (1615-1618), Peter Paul Rubens, Alte Pinakothek (Munich)

Tal día coma hoxe, 8 de agosto…

Agosto 8, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • morría en 1950 en Moscova o compositor Nikolái Yakovlevich Miaskovsky.

Tal día coma hoxe, 4 de agosto…

Agosto 4, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1901 en New Orleans Louis Armstrong

A iconografía do mito de Alfeo e Aretusa

Agosto 3, 2014

Aretusa era umha Náiade companheira de Ártemis, orixinaria do Peloponeso. Um día que estaba dándose um banho no río Alfeo, o deus fluvial -e por tanto filho de Océano e Tetis- da mesma orixe namorouse dela, mais ela fuxiu até a ilha de Ortigia xunto a Sicilia -onde se funda Siracusa-, onde foi transformada en fonte por Ártemis. Alfeo perseguiuna baixo o mar até Sicilia onde mestura as súas augas coas dela.

Moneta_di_Siracusa_(Aretusa)_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto
Rostro de Aretusa numha moneda de Siracusa.

Alpheus and Arethusa, 1720
Alfeo e Aretusa (1720), Restout, Musée des Beaux-Arts (Rouen). Nesta obra atopamos a Ártemis rescatando á súa companheira.

Tal día coma hoxe, 14 de xunho…

Xuño 14, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • morría en 1994 o compositor Henry Mancini.

Tal día coma hoxe, 12 de xunho…

Xuño 12, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • morría en 2006 o compositor György Ligeti.

Tal día coma hoxe, 9 de xunho…

Xuño 9, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • estreábase en 1902 en Krefeld a Sinfonía nº 3 de Gustav Mahler baixo a súa propia batuta.

Tal día coma hoxe, 8 de xunho…

Xuño 8, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • morría en 1876 en Nohant a escritora George Sand.

Tal día coma hoxe, 6 de xunho…

Xuño 6, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1903 en Tbilisi o compositor Aram Il’yich Khachaturian.

Acerca de Le Mépris (1963, Jean-Luc Godard)

Maio 24, 2014

Dúas presentacións moi valiosas feitas na Filmoteca de Catalunya

Tal día coma hoxe, 22 de maio…

Maio 22, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1859 en Edinburgh o escritor Arthur Conan Doyle, creador de Sherlock Holmes.

JLGodard di(t) “A-3Dieu”

Maio 19, 2014

ADIEU AU LANGAGE
(AH DIEUX OH LANGAGE)

A rodaxe
J-L GODARD 3D

O trailer

O resumo
Adieu au langage - rèsumé - Jean-Luc Godard
o asunto é simple
umha mulher casada e um home solteiro encóntranse
ámanse, dispútanse, os golpes choven
un can erra entre a cidade e o campo
as estacións pasan
o home e a mulher reencóntranse
o can atópase (a si mesmo) entre eles
o outro está no un
o un está no outro
e son as tres persoas
o antigo marido fai escachar todo
un segundo filme comeza
o mesmo que o primeiro
e inda non
da especie humana un pasa á metáfora
isto rematará polos ladridos
e os gritos de bebé
Jean-Luc Godard

A opinión
Puxen un 10 a Adieu au langage de Godard no Poll de críticos. Hai obras que están máis alá dos nosos xogos.” (“He possat un 10 a a Adieu au langage de Godard en el Poll de crítics. Hi ha obres que estan més enllà dels nostres jocs.“, Angel Quintana)
O título di ‘Adieu’, mais Jean-Luc Godard di ola cunha estimulante e xoguetona meditación sobre o estado do mundo e as posibilidades da imaxe.” (“The title says ‘Goodbye,’ but Jean-Luc Godard says hello with a stimulating and playful meditation on the state of the world and the possibilities of the image.“, Scott Foundas)
O tempo non pasa por el. Godard atravesa o tempo.” (“[…] el tiempo no pasa por él. Godard atraviesa el tiempo.“, Carlos F. Heredero)

A parodia do trailer

L’adieu au Festival de Cannes de Jean-Luc Godard

A entrevista

Vídeo-fonte da RTS.ch

A tradución
Feita por Aguinaldo Fructuoso para o blogue Acto de primavera
Xornalista: Jean-Luc Godard, bo día.
Jean-Luc Godard: Bo día.
X: En Cannes moitos comentan: Jean-Luc, ven! Que o que contesta?
JLG: Mais… non. Non, porque xa fun.
X: Se veñen buscalo aquí, aquí á porta, chegan en coche…
JLG: Non, espero que non… hehe.
X: Hehe. E eu trato de convencelo…
JLG: Non…
X: Que é o que fai falla para convencelo?
JLG: Mais, nada. Nada. Non hai máis que mirar o filme e…, dicir que se lle parece que está ben, pois… dicir que lle parece que está ben. E iso é todo.
X: A Palma, se lla traen aquí, aceptaraa de todos os xeitos.
JLG: Mmmm. Por espírito de contradición gustaríame máis que non haxa ningún premio. Que non se vexan obrigados a conceder un premio menor, “polo conxunto da súa carreira” ou cousas así, que hoxe considero despectivo. Mais, é…
X: Un premio polo conxunto da súa carreira, alí [sinala coa man] na cociña.
JLG: Mais xa mos deron. Cinco ou seis. Xa me deron cinco ou seis. Concedéronme incluso un Oscar, e cando o meu asesor fiscal mirouno díxome: Poderías regalarmo? Pois claro, díxenlle. Hehehe.
X: Hehehe.
JLG: Pois claro.
X: Quere decir que a Palma podería tamén regalala.
JLG: Pois claro. Penso que noutras épocas, hai trinta ou corenta anos, agardaba gañar a Palma, e ser…
X: Gustaríalle gañar a Palma daquela?
JLG: Naquela época si, porque ser… mais teríame prexudicado, seguro, e estou contento de evitar ese prexuízo hoxe.
X: Vostede ten orixes burgueses, como recordaba hai un intre, en calquera caso maternos: familia nobre de banqueiros, protestantes… Afectoulle isto, axudárono as súas orixes?
JLG: [Logo de acender con calma, como pensando ao mesmo tempo, o cigarro] Debo… Si… que había de calquera maneira… Ben, un ámbito estrito… ir á escola os domingos…
X: Unha educación, unha moi boa educación.
JLG: Boa e mala educación, pero había algo que… que eu mesmo, son máis libre hoxe, e que algunhas veces algúns aspectos da xuventude considéroos menos libres do que eu era nesa ausencia de liberdade daquela época.
X: Hai demasiada liberdade hoxe? É iso?
JLG: Mmmm… está neles, están un pouco perdidos. Cando tes un iPhone [sácao do bolso], estás só, e como estás só tes necesidade do outro, mais non hai ningún can entre os dous que corra de un a outro. SMS. Sabe o que quere dicir?
X: Mmmm. Mensaxe curto.
JLG: Non. Quere dicir: Save My Soul.
X: Vostede dixo algunha vez: “Eu son un xenio!”
JLG: Non, nunca …
X: Cando se é tan diferente dos outros, falabamos da mesma opinión, vostede ten unha marca de fábrica tan particular, cando se é tan diferente algunhas veces dise: “Eu son un xenio”. Non, si?
JLG: Non, diría… eu son o que se denomina na ciencia un autista de alto nivel. Mais eu prefiro dicir un autista das cune.., das cun…, dunha cuneta. Así é. [Aquí JLG xoga coa fonética de “haut niveau” e “caniveau”].
X: Cando vostede morra, o máis tarde posible, haberá …
JLG: Non, non necesariamente o máis tarde posible. Non.
X: Bon, vostede non ten présa.
JLG: Mmmm. Non estou ansioso de… de continuar á forza. Se enfermo, non teño ningunha gana de que me paseen nunha carretilla ou nunha… Non, de ningunha maneira.
X: Vostede vive nun país, Suíza, onde o suicidio asistido gañou moito terreo. Podería vostede recorrer a iso?
JLG: Si. Se… de momento é aínda moi difícil. Recentemente Europa condenou a Suíza en relación cunha muller que non tiña nada pero quería desaparecer. E os médicos dixeron: non, é necesario que vostede sufra de algo. Mentres que as normas europeas autorizan iso. Eu comento con frecuencia co meu médico, meu avogado: se chego a pedirvos barbitur…, non sei como se chama, ou morfina ou algo así… daríanmo? Non tiven, aínda, unha resposta fa…
X: Que lle di o médico?
JLG: …favorable.
X: Hehehe.
JLG: Hehehe.
X: Aos que non lles gusta, din: Godard burlase de nós. Despois de… cantos decenios? Bastantes? Divírtelle, gústalle, amólalle?
JLG: Si, a min gústanme as refregas, ou o que se chamaba antes a… a disputa. Cando estaba nos scouts en Nyon o meu alcume era, como se di? meu tótem ou non sei que, era “pardal pelexón”. Si, está moi ben. Si.
X: Contradicir sempre. Creo que era Valéry que dicía “pensar contra”.
JLG: Así é, pensar contra. Contradición. Unha dicción contra. Outra dicción.
X: Súa muller Anne-Marie dicía que na súa tumba habería que poñer: Ao contrario.
JLG: Ao contrario, si.
X: Grazas Jean-Luc Godard.
JLG: Grazas a vostede.

Lettre filmée de Jean-Luc GODARD à Gilles JACOB et Thierry FREMAUXA

Jean-Luc Godard Explains Why He Skipped Cannes

A outra entrevista

Tal día coma hoxe, 18 de maio…

Maio 18, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • estreábase en 1887 na Opéra-Comique de Paris a ópera Le Roi malgré lui, do compositor Alexis-Emmanuel Chabrier.

Tal día coma hoxe, 15 de maio…

Maio 15, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1567 en Cremona o compositor Claudio Giovanni Antonio Monteverdi.
  • nacía en 1925 o compositor Andrei Eshpai.

Tal día coma hoxe, 12 de maio…

Maio 12, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • morría en Paris en 1871 o compositor Daniel-François-Esprit Auber.

Tal día coma hoxe, 20 de abril…

Abril 20, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1881 o compositor Nikolái Yakovlevich Miaskovsky.

Tal día coma hoxe, 19 de abril…

Abril 19, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • estreábase en 1893 no Haymarket Theatre de Londres a comedia de Oscar Wilde A Woman of No Importance.

A woman of no importance

Tal día coma hoxe, 18 de abril…

Abril 18, 2014

…segundo o calendario gregoriano:

  • nacía en 1907 o compositor Miklós Rózsa, conhecido especialmente pola súa música para cine.