Da historia do mundo antes das lentes

A pintura clásica ofrécenos exemplos sen fin de individuos representados cando están lendo ou escribindo. Por exemplo, a Virxe da Anunciación de Antonello da Messina, na Pinacoteca de Munich*;
Virgen de la Anunciación-Antonello da Messina
Annunciata di Palermo. Virxe da Anunciación (c. 1476), Antonello da Messina, Galleria Regionale della Sicilia (Palermo)

o retrato de Paracelso por Rubens, en Bruxelas; o retrato do médico Joris van Zelle, por Van Orley, tamén en Bruxelas;
Paracelsus-Rubens
Paracelsus (c. 1615-1620), Peter Paul Rubens, Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique (Bruxelles)

Georges de Zelle-Van Orley
Portrait du médecin Joris van Zelle (Retrato do médico Joris van Zelle/Georges de Zelle) (1519), Bernard van Orley, Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique (Bruxelles)

o retrato de Christoffel Plantijn, por Rubens, no museo Plantin-Moretus de Antuerpen;
Christoffel Plantin-Rubens
Portret van Christoffel Plantijn (1613-1616), Peter Paul Rubens, Museum Plantin-Moretus (Antwerpen)

os dous retratos de Erasmo de Rotterdam por Hans Holbein o Novo, en Basilea, e por Quentin Massys, en Roma;
Erasmo de Rotterdam-Hans Holbein el Joven (Basilea)
Bildnis des schreibenden Erasmus von Rotterdam (Retrato de Erasmo de Rotterdam escribindo) (1523), Hans Holbein o Novo, Kunstmuseum (Basel)

Ritratto di Erasmo da Rotterdam (1517)-Quentin Massys, Barberini
Portret van Desiderius Erasmus (Retrato de Erasmo de Rotterdam) (1517), Quentin Massys, Galleria Nazionale d’Arte Antica, Palazzo Barberini (Roma)

o San Ivo de Van der Weyden, en Londres; a nai de Rembrandt por Gerrit Dou, en Rotterdam; o retrato dun xentilhome, por Lorenzo Lotto, en Venecia;
Ritratto di giovane gentiluomo-Lorenzo Lotto
Ritratto di giovane gentiluomo (c. 1530), Lorenzo Lotto, Gallerie dell’Accademia (Venezia)

a moza lendo unha carta, por Jean Raoux, no Louvre; o profeta Jeremias, polo Mestre da Anunciación de Aix-en-Provence, en Bruxelas; o retrato de Jonathan Swift, por Charles Jervas na National Portrait Gallery, San Jerónimo no seu gabinete de trabalho, por Antonello da Messina, na National Gallery;
NPG 278; Jonathan Swift by Charles Jervas
Jonathan Swift (c. 1718), Charles Jervas, National Portrait Gallery (London)

San Agustín, Carpaccio, Scuola di San Giorgio degli Schiavoni
Visione di Sant’Agostino (1502), Vittore Carpaccio, Scuola di San Giorgio degli Schiavoni (Venezia)

ou o San Agostinho de Carpaccio, na Scuola di San Giorgio degli Schiavoni de Venecia. Con maior frecuencia, os individuos retratados alzaban a cabeza ao cobra-la pose e miraban o ceo ou un recanto. Mais é interesante observar aos que continúan lendo. O profeta Jeremias parece ter unha vista normal;
Profeta Jeremías-Maestro de la Anunciación de Aix-en-Provence
Le prophète Jérémie (1443-1445), Mestre da Anunciación d’Aix-en-Provence (Barthélemy d’Eyck), Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique (Bruxelles)

tamén a moza de Jean Raoux, inda que pra ler tenha necesitado inclinarse esaxeradamente cara a fonte de iluminación;
Jeune femme lisant une lettre-Jean Raoux, Louvre
La liseuse (A moza lectora) (1677-1734), Jean Raoux, Louvre

San Ivo é posíbelmente miope, a nai de Rembrandt o é totalmente;
San Ivo-Van der Weyden
Saint Ivo (c. 1450), Rogier van der Weyden, National Gallery (London)

Madre de Rembrandt-Gerard Dou, Rijkmuseum
Lezende oude vrouw (Mulher anciá lendo). Nai de Rembrandt (c. 1632), Gerrit/Gerard Dou, Rijkmuseum (Amsterdam)

en canto a San Jerónimo, é verdadeiramente présbita.
antonello-da-messina-saint-jerome-study-NG1418-fm
San Gerolamo nello studio (c. 1475), Antonello da Messina, National Gallery (London)

Como se facía antes de que existisen as lentes? Podemos formularnos esta clase de pregunta a propósito doutros mil obxectos da vida cotián (a goma de borrar, as tesoiras, a balanza, o reloxo de pulseira, o compás, a prancha, o picaporte, a roda, os tirantes, o cepillo de dentes e as pastas alimenticias, que, como todos saben, foron traídas por Marco Polo da China en 1295). Só podemos responder que a xente apanhábase ou melhor aguantábase, é dicir, no caso que nos ocupa, que pestanexaba, miraba dúas ou tres veces e comía a sopa coa nariz no prato. Tal vez tomaban tisanas de pilosela, planta alcumada “gabiana” porque fortalecía a vista do gabián, pero rem é menos seguro ca iso.

[Tradución do apartado Da historia do mundo antes das lentes do capítulo XII-Consideracións sobre as lentes (Considerations sur les lunettes) do libro recompilación de textos de Georges Perec, Penser/Classer, Hachette, 1985, realizada a partir da versión espanhola de Carlos Gardini, Pensar/Clasificar, Gedisa, 2008.]
*A localización das obras é traducida do libro, independentemente de que sexa correcta ou non; si procuro que os nomes dos retratados se correspondan máis cos orixinais. Traduzo literalmente o alcume gabiana.

Advertisements

Etiquetas: ,

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s


%d bloggers like this: