Archive for Xuño 2013

Teorema

Xuño 13, 2013

Sensacional filme de Pier Paolo Pasolini, realizado no 1968. Uma das súas melhores obras senom a melhor, a meu modo de ver, da cal se frivoliza ao facerlhe propaganda como cine erótico, o que máis bem parece um chiste malo.

Numa entrevista aparecida no documental Pasolini l’enragé (Jean-André Fieschi, 1966) pertencente á serie Cinéastes de notre temps, o director esboza o significado da obra. No medio duma familia da clase alta burguesa consistente no matrimonio, um filho, uma filha e uma serventa aparece un mozo que revoluciona as súas costumes, especialmente pola vía do sexo, que fai cum todos eles. Este personaje representa a deus e a súa intromisión cámbialhes as súas vidas. A filha vólvese neurótica, o filho pintor (“coma Bacon”), o pai dona a empresa aos obreiros e vaise vagar ao deserto, a nai, confunde a imaxe do deus real -o mozo- coa do deus convencional católico, mentres que a serventa vólvese santa. A intervención divina nos burgueses produce crises de consciencia, mentres que no subproletariado -a criada- é causa de fenómenos bíblicos tradicionais, milagrosos. (Véxase a partir do minuto 48 no seguinte vídeo)

A primeira parte do filme, cando aparece e comença a intervemçom a realizaçao divina, mais sobre todo cando se descrebe á familia, é digna dum Visconti, plenamente decadentista, retratándonos uma clase decadente cum costumes amorais, anticipando así Saló o le 120 giornate di Sodoma (1975). Pasolini móstrano-lo seu lado máis realista.
Por contra, a segunda parte caracterízase pola forte imprenta do surrealismo poético típico do cineasta, máis debedor de Fellini ou de Buñuel.
Pero observamos uma continuidade ao longo do filme que nos remite de maneira apaixoante a Antonioni, tanto polo contido temático, como polo estético, como polo formal. No temático, coma o cine de tódolos directores citados até aquí (Buñuel, Visconti, Fellini, Antonioni), contem uma grande disecciom crítica á burguesía, duma maneira máis realista que poética, sendo así máis próximo a Antonioni que a Fellini. No estético, está presente a cultura Pop, que tan ben explotaron Antonioni (Blow Up, 1966) ou Godard. Inda que non só os aspectos Pop recórdannos a Antonioni, senón que toda a fotografía do filme tem um aire moi antoniniano (Il deserto rosso, 1964). De modo idéntico, cremos que a influenza de Godard está presente na cena (mise-en-scène) do filme. E, asímesmo, a forma entre episódica e narrativa da obra remítenos a estes autores, tanto a Antonioni coma a Godard, e até a Fellini.
Comcluíndo, este filme o podería ter feito Antonioni, inda que o resultado tería sido máis lento. E non nos atopamos diante dun filme rápido, pois ten un bo ritmo, tal coma o devir do relato.

A remisión a eses realizadores non só chega polo contido en abstracto, senón que o concreto tamén tem o mesmo efecto. As presenzas de Rimbaud, de Tolstoi, de Mozart, e a pintura do filho entre outras cousas reproducen un certo estrato cultural común aos cineastas ditos.

O peor da película, do mesmo modo que das outras obras de Pasolini e en xeral do cine italiano é a dobraxe presente na versión orixinal, a cal desvirtúa a perfección formal que podería ter conseguido polo demais.

Por último, outro ponte cum Godard é a actriz Anne Wiazemsky, a cal cremos que posúe uma estranha beleza.

theoreme-anne-wiazemsky