Archive for the ‘Comentarios’ Category

Teorema

Xuño 13, 2013

Sensacional filme de Pier Paolo Pasolini, realizado no 1968. Uma das súas melhores obras senom a melhor, a meu modo de ver, da cal se frivoliza ao facerlhe propaganda como cine erótico, o que máis bem parece um chiste malo.

Numa entrevista aparecida no documental Pasolini l’enragé (Jean-André Fieschi, 1966) pertencente á serie Cinéastes de notre temps, o director esboza o significado da obra. No medio duma familia da clase alta burguesa consistente no matrimonio, um filho, uma filha e uma serventa aparece un mozo que revoluciona as súas costumes, especialmente pola vía do sexo, que fai cum todos eles. Este personaje representa a deus e a súa intromisión cámbialhes as súas vidas. A filha vólvese neurótica, o filho pintor (“coma Bacon”), o pai dona a empresa aos obreiros e vaise vagar ao deserto, a nai, confunde a imaxe do deus real -o mozo- coa do deus convencional católico, mentres que a serventa vólvese santa. A intervención divina nos burgueses produce crises de consciencia, mentres que no subproletariado -a criada- é causa de fenómenos bíblicos tradicionais, milagrosos. (Véxase a partir do minuto 48 no seguinte vídeo)

A primeira parte do filme, cando aparece e comença a intervemçom a realizaçao divina, mais sobre todo cando se descrebe á familia, é digna dum Visconti, plenamente decadentista, retratándonos uma clase decadente cum costumes amorais, anticipando así Saló o le 120 giornate di Sodoma (1975). Pasolini móstrano-lo seu lado máis realista.
Por contra, a segunda parte caracterízase pola forte imprenta do surrealismo poético típico do cineasta, máis debedor de Fellini ou de Buñuel.
Pero observamos uma continuidade ao longo do filme que nos remite de maneira apaixoante a Antonioni, tanto polo contido temático, como polo estético, como polo formal. No temático, coma o cine de tódolos directores citados até aquí (Buñuel, Visconti, Fellini, Antonioni), contem uma grande disecciom crítica á burguesía, duma maneira máis realista que poética, sendo así máis próximo a Antonioni que a Fellini. No estético, está presente a cultura Pop, que tan ben explotaron Antonioni (Blow Up, 1966) ou Godard. Inda que non só os aspectos Pop recórdannos a Antonioni, senón que toda a fotografía do filme tem um aire moi antoniniano (Il deserto rosso, 1964). De modo idéntico, cremos que a influenza de Godard está presente na cena (mise-en-scène) do filme. E, asímesmo, a forma entre episódica e narrativa da obra remítenos a estes autores, tanto a Antonioni coma a Godard, e até a Fellini.
Comcluíndo, este filme o podería ter feito Antonioni, inda que o resultado tería sido máis lento. E non nos atopamos diante dun filme rápido, pois ten un bo ritmo, tal coma o devir do relato.

A remisión a eses realizadores non só chega polo contido en abstracto, senón que o concreto tamén tem o mesmo efecto. As presenzas de Rimbaud, de Tolstoi, de Mozart, e a pintura do filho entre outras cousas reproducen un certo estrato cultural común aos cineastas ditos.

O peor da película, do mesmo modo que das outras obras de Pasolini e en xeral do cine italiano é a dobraxe presente na versión orixinal, a cal desvirtúa a perfección formal que podería ter conseguido polo demais.

Por último, outro ponte cum Godard é a actriz Anne Wiazemsky, a cal cremos que posúe uma estranha beleza.

theoreme-anne-wiazemsky

Advertisements

Por que compro libros?

Maio 15, 2013

Fai xa moito decidín facer unha lista dos libros nos que estaba interesado. O motivo cecais foi a lectura de The Fatal Shore (La Costa Fatídica, Círculo de Lectores), de Robert Graves. Nesta obra sobre o inicio da Historia moderna d’Australia -a súa colonización e a deportación de presos-, amais do fascinante contido propiamente dito, abundaba unha enorme cantidade de notas que non eran para nada superfluas, e con elas unha moi extensa lista bibliográfica que causaba o meu goce e probabelmente o faría de calquera lector apaixonado no tema. Tras ler o relato, fixen dúas relecturas resumidas pra sublinhar tódalas referencias que me interesaban -moitas-, e por iso creo que foi este o momento en que decidín pór orden en/clasificar os libros que quería mediante a máis simple das opcións, unha lista coas xustificacións, nome de autor(es) e libros e edicións.

Xa mencionei o tema das listas e clasificacións ao caso dos canons literarios. Tras ler recentemente Penser/Classer (Pensar/Clasificar, Gedisa), edición póstuma de textos de Georges Perec, do que mostro e represento un fragmento na entrada anterior, síntome inda máis engulido polo ánimo das listas e da súa comprensión; e pensando na minha paixón lectora, ocorréuseme explicar, tal como podería ter feito Perec nun texto na linha dos incluídos no dito libro, que é o que me leva a comprar un libro. (more…)

Yûzô Kawashima ou a comedia occidental integrada no cine xaponés

Marzo 30, 2013

A obra de Kawashima inscríbese na tradición cinematográfica dos clásicos nipóns, pois, realizada na época dos grandes trabalhos de Kurosawa e Mizoguchi, a pesares da diverxencia temática, o transfondo do estilo persoal ten unha importante base común asociada á cultura do país do sol nacente. Pero non queremos concentrarnos nas similitudes, nin nas diferencias temáticas cos clásicos do cine xaponés -xa que estas últimas dependen moito dos filmes, como comprenderemos-, senón en que este director transcendeu o cine xaponés tradicional integrando harmonicamente a comedia occidental nel, creando un novo cine nipón cómico (os autores clásicos tampouco desprezaban os gags), que, inda así, non se fai raro (comparando coa tradición cinematográfica xaponesa), se ben faise estranhamente próximo. Sintetizando, podemos dicir do cine deste director que é puro cine nipón co estilo máis depurado da tradición da comedia occidental. (more…)

Pitágoras

Marzo 26, 2013

Como se pode ler arriba, no pórtico deste blogue, afirmo: “Pitagoras poderíase ler pit-agora, pai do agora, a praza pública da polis grega, onde se fala de temas varios”.

A afirmación non deixa de ser certa, en tanto que emprego o condicional, a pesar da falsidade dalgunha información contida. Cando decidín asociar pit e pai baseábame na crenza da similitude entre pit e a raíz indoeuropea da que provén a palabra pai e as equivalentes en moitas linguas europeas e tamén da India. Pit tamén podería ser relacionada con peito, mais que creo que a asociación inda estaría menos xustificada.

Sen embargo, se buscamos atopamos unha explicación aparentemente fiábel. Témola en Behind the Name. Segundo o que aí se nos di, o nome de Pitágoras derivaríase de Πυθιος, sobrenome do deus Apolo e cualificativo para a súa sacerdotisa, a pitia, que segundo aparece noutros lugares tería feito algunha profecía acerca do seu nacemento e da súa vida, e de αγορα, tal como xa intuín. Entón podemos pensar que Pitágoras é a forma que colhe Apolo cando está na praza pública ou do mercado.

Dos canons literarios

Marzo 19, 2013

O home é un animal clasificador por natureza, en tanto que ser intelixente, quizais porque a actividade máis natural e primaria da intelixencia é clasificar, ordenar. E dentro do universo das clasificacións, unha das ferramentas máis empregadas é a lista. Sobre estes temas tense escrito moito, entre outros autores Georges Perec e Umberto Eco. Pero como indico no nome da entrada, o seu tema son unhas listas ben concretas, as dos libros de referencia, aqueles que non deberían ser esquecidos xamais, os canons literarios.

De libros, de literatura, de lectura, de bibliotecas, como temas abstractos e en xeral lévase escrito moito. Algúns dos autores máis prolíficos nestes submundos, ademais do propio Umberto Eco, son Jorge Luis Borges e o seu principal lector de cando cego, Alberto Manguel. Tamén hai diversos filmes entorno a este mundo, acerca dalgúns dos cales escribín neste post anterior do blogue. No mesmo comento un libro de Jordi Llovet. Pero ía falar de canons literarios fundamentais, e o canon de Llovet estaría formado pola Ilíada e a Odisea de Homero, a Biblia, a Divina Comedia de Dante, o teatro de Shakespeare e o Don Quijote de la Mancha de Cervantes. Nesa entrada nomeaba tamén a Flaubert, do que o mesmo Llovet é un gran seguidor. Nas súas cartas, Flaubert recomenda a diversos autores; de La Fontaine e de Victor Hugo di que son os clásicos franceses na materia de verso, mentres que na prosaica suxire a Rabelais, La Bruyère e Montaigne. Das Moralia de Plutarco di que son un pozo de erudición e pensamentos e tampouco se esquece de Shakespeare, Goethe e autores gregos e romanos como Homero, Petronio, Plauto ou Apuleyo. Outro canon, o máis conhecido, é o libro clásico de Harold Bloom O canon occidental, pero non vou a comentalo xa que non o lín. Case ao remate, acudirei ao capítulo 1 do libro XII das Memorias de Ultratumba de Chateaubriand, onde este fai unha grande loanza de Shakespeare, con tradución parcial incluída do fermoso soneto LXXI. Tamén mostra a súa admiración por John Milton e polo Michelangelo poeta, e afirma: “Shakespeare está entre os cinco ou seis escritores que son suficientes ás necesidades e o alimento do pensamento; eses xenios nai semelhan ter dado a luz e aleitado a tódolos demais. Homero fecundou a antigüidade: Ésquilo, Sófocles, Eurípides, Aristófanes, Horacio, Virxilio son os seus filhos. Dante xerou a Italia moderna, dende Petrarca até o Tasso. Rabelais creou as letras francesas; Montaigne, La Fontaine, Molière, son descendencia súa. Inglaterra é toda Shakespeare, e, ata en estes derradeiros tempos, el prestou a súa lingua a Byron, o seu diálogo a Walter Scott.”
Observamos que Shakespeare parece un autor unanimemente considerado dos máis grandes sen dúbida. Pois ben, o novelista irlandés James Joyce consideraba a Henrik Ibsen un dramaturgo moi superior a Shakespeare.

Do Romanticismo no cine, de Nietzsche e doutros

Febreiro 3, 2013

Calipso: […] Devi rompere una volta il destino, devi uscire di strada, e lasciarti affondare nel tempo …
Odisseo: Non sono immortale.
Calipso: Lo sarai, se mi ascolti. Che cos’è vita eterna se non questo accettare l’istante che viene e l’istante che va? L’ebbrezza, il piacere, la morte non hanno altro scopo. Cos’è stato finora il tuo errare inquieto?

(Calipso: […] Debes romper umha vez o destino, debes saír do caminho, e deixarte afundir no tempo …
Odiseo: Non son inmortal.
Calipso: O serás, se me escoitas. Que é a vida eterna senón este aceptar o instante que ven e o instante que vai? A ebriedade, o pracer, a morte non tenhen outro propósito. Que foi até agora o teu errar inquedo?)

L’isola, Dialoghi con Leucò, Cesare Pavese

Inda que o Romanticismo é un movemento estético de comezos do século XIX que ten a súa orixe filosófica en Rousseau, na arte que o precedía no século XVIII -autoproclamada de inspiración clásica- xa podíamos reconhecer certos aires. Por exemplo na música neoclásica, dende algún filho de J. S. Bach coma K. P. E. Bach até Beethoven pasando por Haydn e Mozart as creacións pertencentes ao Sturm und Drung xa nos removen a ánima como o farán posteriormente as obras plenamente románticas de Schubert ou Schumann. E se en música falamos de Beethoven, en literatura temos a Goethe, e en lugar de Schubert e Schumann a Hölderlin e Novalis. Mais este movemento, que en música tivo un longo desenvolvemento en distintas formas (Brahms, Wagner, nacionalistas), tamén tivo consecuencias que xurdiron ben coma continuacións ou ben coma reaccións. Pois, por notar algúns nomes concretos, en filosofía Nietzsche foi un postromántico, en música o foi Mahler, en literatura dende Baudelaire e os demais simbolistas até esteticistas e decadentistas coma Oscar Wilde, Joris Karl Huysmans, Gabrielle d’Annunzio, Walter Pater e outros coma Walt Whitman, pasando polos parnasianos, e en pintura, relacionados cos esteticistas foron os prerrafaelitas. No fondo as vangardas do século XX son tamén unha reacción ao Romanticismo que representa o tradicional. (more…)

Arredor de Cidadán Kane

Xaneiro 16, 2013

Ben sabemos que o MacGuffin do filme Cidadán Kane (Citizen Kane), a excusa pra conta-la vida de Charles Foster Kane, é acha-lo significado do último que dixo antes de morrer, “Rosebud”. Tamén conhece todo aquel que vira o filme, que tal obxectivo non é acadado, inda que nos sexa mostrado aos que visionamos esta obre mestra do cine.

O que penso eu é que se o periodista tivese atopado-lo significado de “Rosebud”, daríase de conta de que este termo non é máis que (un símbolo de) ese pasado ao que por un capricho ou outro da fortuna non é posíbel regresar. Isto é tanto máis así canto a desesperación provocada pola soidade só atopa un refuxio no pasado.
Nos momentos en que Kane decátase de que non é querido sofre e síntese só, só dende que a fatalidade quixo que o arrebatasen do seu fogar. E sofre porque o único que quere é amor e non o ten. De tal maneira, inda que aparentemente o ten todo e iso é o que todos pensan, non ten nada porque non ten amor, que o é todo pra el dende que lho roubaron a cambio da súa vida na infancia. E esa nada é un baleiro, tal coma a soidade, e coma os grandes espazos de Xanadu.
Claro que a fatalidade está a miúdo dentro dun mesmo (e.g. no seu carácter), tal como pode comprobarse na obra de Fritz Lang.

Remato co comezo do poema máis recordado dos Carmina Burana. “O Fortuna / velut luna …”

Buñuel-Bergman-Fellini-Antonioni-Herzog

Outubro 6, 2012

Comentaba en entradas anteriois a disección da ánima humana e, máis xeralmente, de todo o que é e representa o ser humano por Werner Herzog en Cave of Forgotten Dreams. Neste sentido, relacionaba a Herzog con outros cirurxiáns na mesma especialidade coma os escritores Chateaubriand e  Dostoievski. Máis concretamente, noutro texto que non está no blog, e en relación ao filme L’avventura, de Michelangelo Antonioni, afirmei: “se Fellini é o Godard italiano, o mestre do experimental, Antonioni é o director do ser humano, o antropólogo do cine, papel que agora asume tamén Werner Herzog cos seus filmes, tanto de ficción -e.g., Aguirre, der Zorn Gottes– como documentais -e.g., o xa citado-, e tamén co libro (diario?) que escribiu mentres rodaba Fitzcarraldo, Conquista do inútil. Os seus filmes (os de Antonioni), coma os de Herzog, son disquisicións antropolóxicas sobre o ser humano como tal e como todo o que significa, dignas de Kant, Nietzsche e Heidegger, e mostrándono-lo terror ao que é sometido pola mente. Todo aquilo que sentimos, interpretamos e pensamos e o afecto que isto nos produce é o obxecto d’estudo, tal como nas memorias de Chateaubriand ou nas obras de Dostoievski.” Evidentemente, outro cineasta que é obrigado mencionar aquí é Ingmar Bergman, mais o que me interesa comentar polo momento vai noutra dirección …

Comparaba antes Fellini con Godard, pero se quero precisar isto, Fellini está entre Godard e Luis Buñuel. O seu cine é experimental como o do primeiro e provocador (no moral) como o do segundo. Tamén foi cine experimental parte do de Buñuel, así que non hai grande diferencia entre el e o italiano, nembargantes creo que a obra de Fellini ten un grao máis de ruptura no formal, se exceptuamos os filmes surrealistas do cineasta espanhol –Un chien andalou e L’Âge d’Or– e quizais algunha outra peza súa.

Agora mostrarei (modificado, non só transcrito e traducido) algún material sobre Luis Buñuel recollido da obra Vida y opiniones de Luis Buñuel, escrita por Agustín Sánchez Vidal (editada polo Instituto de Estudios Turolenses en 1985).
O realizador aragonés, cando en 1939 redacta a súa autobiografía, percibe 3 hipotéticas rutas: 1) o sistema de Hollywood; 2) as producións chamadas independentes, que lle parecen unha variedade esgotada da anterior; 3) o documental, “que é, en realidade, un sucesor das mencionadas producións independentes” (segundo Buñuel). Dentro dos documentais distingue, a súa vez, 2 tipos: a) os descritivos, “nos cales o material limítase á transcrición  dun fenómeno natural ou social”; e b) “outro, moito menos frecuente, é aquel que, inda sendo descritivo e obxectivo, trata de interpreta-la realidade e pode, por esa razón, apelar ás emocióis artísticas do espectador e expresar amor, tristeza e humor”.
Seguindo este esquema que describe Buñuel creo eu que debemos situar toda a obra de Werner Herzog como o máis representativo deste último punto, tanto dende a ficción como dende a non-ficción, e aí están como exemplos os dous citados arriba.

Inda hai máis. Buñuel escribe: “Gustaríame facer documentais psicolóxicos.” E isto nos leva de novo ao primeiro parágrafo, ao meu comentario sobre o filme de Antonioni, ao propio Antonioni -que son, senón documentais psicolóxicos, os filmes pertencentes a súa triloxía da incomunicación!- e ao mestre do realismo psicolóxico que foi Dostoievski. Tamén, en palabras do cineasta espanhol:
“Psicopatoloxía podería se-lo título doutro documental cuxo guión necesitaría algunha preparación e estudo, así como a colaboración dun especialista en psicoloxía e psiquiatría. Trataríase d’expór a orixe e desenvolvemento de diferentes enfermidades psicopáticas. A vida do enfermo, o seu tratamento, os seus delirios. O espectador podería ver por si mesmo o mundo en que vive un esquizofrénico, ou decatarse de que constiste a interpretación paranoica da realidade.
Aínda que as minhas ideas son inda moi xerais nesta materia, intúo que este tipo de documental, amais do seu grande interese científico, podería desenrolar na escena UN NOVO TIPO DE TERROR ou o seu sinónimo HUMOR e ás veces unha estranha poesía, ausente até agora e produto deses dous sentimentos.”
Tendo isto presente, amais dos achegamentos que puido facer Luis Buñuel a esta forma de facer cine, ocórrenseme dous filmes definitivos dentro do “xénero psicopatolóxico” e que paréceme que satisfán perfectamente a definición anterior: o primeiro (no que pensei) é , de Fellini, onde temos ao evidente enfermo que é o director interpretado por Marcello Mastroianni. Pero logo, e si que volvemos a Bergman, pensei en Persona, outro exemplo claro de todo o exposto anteriormente, o cine antropolóxico de Antonioni e Herzog e o cine psicolóxico e psicopatolóxico de Buñuel e Fellini nunha perfecta simbiose.

Adéu a la Universitat. Fahrenheit 451.

Outubro 3, 2012

Pretende ser esta entrada, ao tempo que unha recomendación do libro citado e un comentario do filme nomeado, outra resposta a posts anteriois do blogue, que volven ser os linkados en Vivre sa vie. A prol das sensacións III, ou a prol das emocións, e inda que ten en común a esta entrada a defensa das emocións, tamén pretende matizar a crítica do falar.

O libro Adéu a la Universitat [Galaxia Gutenberg, cat. (hai tamén edición espanhola na mesma editorial)] é de Jordi Llovet e pra min está sendo a lectura do ano -inda non o acabei, pero case-, unha sorpresa, xa que non esperaba gozalo tanto, o que resulta entre outras cousas pola cantidade de anécdotas tan divertidas que se contan, as críticas tan acertadas que se fan e a moi interesante descrición do que foi o Peche na UB contra o Plan Bologna no curso 2008-2009. Pero trátanse tantos temas que faise imposíbel de resumir, de maneira que o único que podo facer é recomendalo. Inda así, aparece como base destas linhas que estou escribindo en relación aos filmes a comentar e como resposta a minha crítica do falar, xa que os dous últimos capítulos -descontando o Final– contenhen unha defensa da linguaxe por medio da fala como motor de desenvolvemento humanista. (more…)

Vivre sa vie. A prol das sensacións III, ou a prol das emocións

Setembro 15, 2012

But in a manner not yet understood of the world he [Christ] regarded sin and suffering as being in themselves beautiful holy things and modes of perfection.

De Profundis, Oscar Wilde

LE BONHEUR N’EST PAS GAI (A FELICIDADE NON É ALEGRE)
l’art, la beauté, c’est ça la vie

Vivre sa vie, Jean-Luc Godard

As minhas sensacións, as minhas experiencias, o filme a comentar, os filmes en xeral de Godard, de Truffaut, de Bergman, de Resnais, de Varda, de Rossellini, etc., os textos de Chateaubriand nutren estas linhas. Quere ser este post un comentario ao filme de Jean-Luc Godard “Vivre sa vie“, de 1962, pero entón non poden ser senón un comentario sobre a Vida, pois que é ese filme senón un canto ao Amor e á Vida.
Creo que a través do filme podemos voltar ao par de entradas anteriores da serie “A prol das sensacións”, Contra o falar e Sobre o sentido da vida. En realidade, non atopo unha soa diferenza entre escrever sobre o sentido da vida e sobre este filme de Godard. Recordemos a continuación que esta obra está estruturada en forma similar aos “Cadros dunha exposición” de Modest Mussorgsky, en 12 cadros, inda que sen os paseos entre eles. Pois na fascinante conversación entre Nina e o desconhecido no cadro número 11 fálase do falar, do mentir, da realidade, das relacións entre estes aspectos, co que resulta un interesante comentario á primeira das entradas a prol das sensacións.
Creo tamén que débese conectar esta nova entrada coas dúas última até o momento, que son Tubéreuse e Écrevisse. Sobre a Educación. A esta última porque está directamente relacionada co tema do sentido da vida e co post no que tratei este tema, e á anterior porque comento un texto de Chateaubriand e a minha relación con el. No fondo, podería comentar moitos máis fragmentos cos que me sento terribelmente identificado da obra do nobre francés, e que non son outra cousa que unha análise en profundidade da ánima humana, dos seus sufrimentos e paixóns, especialmente nesa circunstancia tan especial que é a soidade, e que non deixa de tratar unha e outra vez nos seus filmes Godard, como xa temos comentado noutra ocasión. Esas análises da ánima humana como as feitas por Werner Herzog na súa filmografía tanto de ficción como documental, por exemplo no citado na entrada anterior “Cave of Forgotten Dreams“, ou que pouco despois de Chateaubriand fixera na Rusia decimonónica o máis grande cirurxián da psique, Dostoievski.

Reitero, “Vivre sa vie” é un canto ao Amor e á Vida. (more…)

Sobre o sentido da vida. A prol das sensacións II.

Agosto 13, 2012

Este novo post podería ir engadido no anterior, o separo sen máis motivo de que o creo millor así pra os posíbeis lectores, porque non hai unha continuidade entre os dous textos e porque quero comentar unha idea coa que xa levaba dende bastantes semanas na cabeza. Esta idea é co que vou comezar, unha disquisición sobre o significado do termo pathos. (more…)

Contra o falar. A prol das sensacións.

Agosto 12, 2012

¿Qué es la vida? Un frenesí.
¿Qué es la vida? Una ilusión,
una sombra, una ficción,
y el mayor bien es pequeño;
que toda la vida es sueño,
y los sueños, sueños son.

La vida es sueño, Calderón de la Barca

A tradición xudeo-cristiá fai da metafísica a referencia fundamental do pensamento na sociedade occidental, e por globalización, na global, sobre a física. Supón a imposición do abstracto sobre o concreto, da alma sobre o corpo, chegando moito máis lonxe do que quixo ir e foi Platon. (more…)

Día tras día. 23-Prairial, ano CCXX, Chèvrefeuille. Pina

Xuño 10, 2012

Antes de nada comentar que os tres últimos posts desta sección están equivocados de data porque non tenhen en conta que estamos en ano bisesto (os escribín os días seguintes ós indicados). Chèvrefeuille fai referencia ós arbustos do xénero Lonicera, da familia das Caprifoliaceae. Algúns destes arbustos conhécense co nome de madreselvas.

Outras cousas a comentar. Hoxe fun ver por terceira vez (primeira vez que repito en cines comerciais) o filme Pina de Wim Wenders, homenaxe a Pina Bausch. (more…)

Un novo (segundo) comentario sobre a crise

Maio 14, 2012

Estou lendo unha cronoloxía da crise en Grecia (http://www.rtve.es/noticias/20120419/cronologia-crisis-grecia/329528.shtml) sobre a que reparo nun par de detalles. (more…)

A posmodernidade no arte e noutras experiencias do día tras día

Abril 28, 2012

A moitos non lles gusta que se diga que o seguinte é arte:

Traballo 1092, de neón branco e aceiro, “MOTHERS”, Martin Creed

ou as seguintes imaxes da mesma obra

‘An Interpretation of This Title’ Nietzsche, Darwin and the Paradox of Content – Joseph Kosuth, at the Talbot Rice Gallery, The University of Edinburgh (2009)


E xa non falo do polémico Damien Hirst. Fai pouco manifestaba eu a seguinte reflexión: Quizais o que sucede é que xa non nos encontramos ante algo que é puramente arte, senón que serían máis ben exercicios de reflexión (ou ensaios) recreados cun certo anhelo estético, na senda que segue a que xa abriran Platon e Nietzsche cando intentaron que as súas obras filosóficas superaran o estadio do intelectual creando obras literarias, mirando sempre cara a estética, nunha busca da beleza escrita. Neste caso a senda seguida iría en sentido oposto, pero para chegar ó mesmo lugar.

Por outra banda, ninguén se escandaliza de que se lle chame libro a un arquivo cargado nun ebook, ou ó mesmo ebook. O primeiro o entendo, se consideramos que un libro é a obra en abstracto e que por tanto non podemos asociar ó formato no que vai escrita. En termos aristotélicos, é a idea mais non a forma o que importa. Pero o que non podo crer é a banalización do termo cando alguén di que está lendo un libro e está cun aparato deses nas mans. Acaso diría alguén que un cómic é un libro? E sen embargo tamén é unha creación literaria. Amais, non creo que os lectores de ebooks sexan os mesmos que eran/son maiores lectores de libros.

Discútese ultimamente que é cultura debido ó derradeiro libro de Vargas Llosa. Parece ser (non o lín) que este bota as culpas a filósofos coma Foucault, Deleuze e Derrida. Non creo que isto debera ser así. A vulgarización das ideas non a fan os filósofos senón a sociedade, en tanto que sociedade de consumo, mercados e cunha escasa capacidade de valoración estética-ética. El fala da desaparición da cultura. Non creo que sexa así, inda que si estou dacordo ca visión que tenhen algúns intelectuais cunha certa decadencia das humanidades, o que xa ven de lonxe, e con ese punto crítico que hai que aportar, xa que non hai autocrítica por parte dos outros, respecto a Internet e os mundos que din 2.0 e 3.0 etc.

Himiko, de Masahiro Shinoda (1974)

Abril 14, 2012

A verdade é que non sei por onde comezar.

  • Podería dicir que non entendín o final do filme, inda que parece ser que está feito coa intención de que a mensaxe transmitida é atemporal, que o que sucedía fai dous milenios segue estando de plena actualidade.
  • Tamén pódeselle botar unha ollada ó compositor da música, o mestre Toru Takemitsu, o compositor xaponés de maior relevancia internacional.

Pero creo que debo destacar que non podo escribir acerca de Himiko e deixar de facelo de (more…)

Sobre Proust e Montaigne

Marzo 26, 2012

Unha das obras que sempre quixen ler dende que a coñezo é À la recherche du temps perdu, obra fundamental da literatura occidental e sobre todo, da literatura moderna, xunto coas grandes obras de Thomas Mann e James Joyce, de comezos do século XX. Por outra banda, ultimamente non fago máis que decatarme de que outro libro fundamental, quizais a maior obra da literatura francesa, son os Ensaios de Montaigne. Loada entre outros por Nietzsche (o que non é pouco dicir), e tamén por Orson Welles, Josep Pla e moitos máis, poderíase entender que representa unha volta o clasicismo e unha morte da forma de pensar medieval, sendo un exponhente maximal do humanismo renacentista. (more…)

Film Socialisme

Marzo 19, 2012

Escribía nun post anterior acerca da experimentación no cine, na que entre outras destacan figuras como Fellini e Resnais. Pero tenho que volver a remarcar que Godard é o máis avanzado de todos. Non sei se no caso de que Fellini vivira, lograría uns filmes tan rompedores e innovadores coma os do francés. Dende logo, a experimentación de Resnais ante a que me mostraba sorprendido non é comparábel á de Godard, estrelecente, brillante, constante, sendo este un rompedor con respecto a si mesmo, reinventándose sine die. A súa última obra, Film Socialisme, é unha explosión de inventiva visual e sonora na que se aproveita do montaxe. (more…)

Un comentario sobre a crise

Marzo 17, 2012

O outro día fixábame nunha pintada na universidade que rezaba a seguinte afirmación: Isto non é crise, chámase capitalismo (“Això no és crisi, se’n diu capitalisme“). Esta é a máxima tópica dun defensor dalgunha ideoloxía contraria coma soen ser comunismo e anarquismo. Libremente destes ámbitos, penso que non é totalmente certo o dito. (more…)

Fausto, unha viaxe pola cultura de Europa

Marzo 13, 2012

Un silencio insólito se impuso; ese  silencio tenso que acompaña a la contemplación de lo prohibido.

La verdad sobre el caso Savolta, Eduardo Mendoza

Estou a falar do novo filme de Alexander Sokurov, Fausto, que  culmina a tetraloxía do director entorno ó poder (e a corrupción á que leva) e que tivera como protagonistas anteriores a Lenin, Hitler e o emperador xaponés Hirohito. Un filme que como xa fixera a obra cinematográfica máis importante sobre esta lenda, a de Murnau, ten un impactante poderío visual, o que xunto a unha coidada ambientación demostran un gran traballo de posta en escena. Os diálogos son brillantes, intelixentes, e o ritmo da película é digno dun Orson Welles (more…)