Archive for the ‘Reflexións e citas’ Category

Só os cadáveres nom tenhen tempo

Decembro 18, 2013

Diría algumha vez um velho sabio. O tempo é precisamente umha calidade definitoria da vida. Vivir é gozar do tempo.

O que ocorre é que as persoas temos prioridades: preferimos adica-lo tempo a umhas cousas que a outras, polo menos superficialmente, xa que a miúdo, estas preferencias som algo insinceras, condicionadas polo entorno. Por outra banda, inda que é necesario durmir, é umha “actividade” que se realizará eternamente (inda que sen a oportunidade dos sonhos) cando xa se estea morto.

214912616_6a5e611c86

O mundo pode ser frío, pero inda existen sentimentos. ¿Que sería a vida sen eles?

Outubro 5, 2013

“O mundo pode ser frío, pero inda existen sentimentos. ¿Que sería a vida sen eles?” Extraida do filme Bian Lian (1996) de Wu Tianming.

Precisamente, quizais son os sentimentos os que fan que o mundo non sexa frío. Mais está claro que a vida sen eles non sería vida. A natureza é ante todo un conxunto de emocións que se interrelacionan umhas con outras. Isto transmitiuno moi ben Wagner mediante algumhas palabras de Siegfried ao longo dos dous primeiros actos da ópera homónima. E tamén Einojuhani Rautavaara a través dumha descrición máis explícita e suxerente no seu concerto Cantus arcticus Op. 61.

Da tensión entre beleza e amor, e castidade xorde a vida

Xullo 3, 2013

Declaracións de Alejandro Vergara, (xefe de conservación de pintura flamenca e Escolas do Norte do Museo del Prado), comisario da exposición Rubens (2011), entorno á mesma: “Moitos dos últimos cadros de Rubens os protagonizan ninfas e sátiros, personaxes contradictorios de cuxa tensión xorde a vida; as ninfas son mulheres novas e fermosas, mais tamén castas; os sátiros son personaxes medio animais, medio humanos que habitan os bosques e que son lascivos, e que van perseguindo constantemente ás castas ninfas. De esa contradicción xorde a vida, de esa tensión entre beleza e amor por unha banda, beleza e amor que orixinan desexo, e castidade pola outra xorde a vida. E iso é o que nos propón Rubens na súa pintura en última instancia e sobre todo na derradeira época da súa vida; unha exaltación, fundamentalmente a través do amor da vida coma unha constante que se vai xerando continuamente.”

ninfas y satiros
Ninfas e sátiros (1615-1640), Peter Paul Rubens, Museo del Prado (Madrid)

Deus existe? Se cres nel, existe; se non cres, non existe

Abril 15, 2013

Frase de Maxim Gorki aparecida na obra teatral Os baixos fondos. A pregunta faina Pepel, e a resposta é de Luka.

Creo que é unha afirmación que transcende a cuestión da existencia de deus e que se podería aplicar a calquera verdade en xeral; polo menos ás verdades prácticas, pero en tanto que non cremos nunha dicotomía entre praxe e teoría, a tódalas verdades. Vivimos no mundo conforme a sistemas de ideas que asimilamos e facemos nosos inconscientemente e ao longo das distintas xeracións.
A pregunta que cabe formularse é: a realidade é tal como nos parece, en si?; a resposta que propomos, en paralelismo á cita do escritor ruso é: a realidade “é” tal como nos parece, porque no-lo parece así, non porque o sexa independentemente das persoas que as formamos. A realidade, tal como a entendemos aquí, isto é, como a percepción que temos dela, confórmase das crenzas comúns -limitadas polo fundamento do mundo, a linguaxe- vistas a través do velo da subxectividade. Esta é a nosa crenza.
O éxito de sistemas de crenzas tan ridículos e denigrantes como o cristianismo ou o capitalismo non se podería explicar senón fose porque o que vemos do mundo non é algo independente das nosas crenzas, senón as mesmas, e ademais estes sistemas, habitualmente inclúen subsistemas de autodefensa de tal maneira que é moi difícil destruílos. Da relación entre cristianismo e capitalismo escribiron material abundante Max Weber e Walter Benjamin, filósofos (sociólogos) aos que por tanto non podía non nomear.

abajo-el-trabajo

A fotografía anterior atopeina aquí, onde se ataca unha desas crenzas impostas polas ideoloxías anteriores, especialmente polo capitalismo, a crenza na necesidade do trabalho (outro texto na mesma linha é este Manifesto contra o trabalho). É un texto longo, pero moi recomendábel. As ideas que vai expondo unha tras outra recordáronme moito ás presentadas no libro da autora feminista Silvia Federici, Calibán y la bruja. Mujeres, cuerpo y acumulación originaria, Madrid, Traficantes de Sueños, 2011; o paralelismo é máximo cando se afirma unha das principais teses do libro: “Ao abolir o trabalho asalariado e alcanzar o desemprego total atacámo-la división sexual do trabalho. O núcleo familiar como o conhecemos é unha adaptación inevitábel á división do trabalho imposta polo moderno trabalho asalariado.” Así que quizais houbo algunha influencia do libro nese texto. O caso é que precisamente este libro foi parte da inspiración desta entrada, ao analizar a praxificación da teoría cartesiana de cara a obter un maior autocontrol dos individuos, no final do capítulo 3. É un ensaio moi interesante, tanto na análise política-sociolóxica como na exposición histórica, polo que aquí queda a minha recomendación do mesmo.

A outra parte da inspiración (cecáis a principal) viu pensando nun tema radicalmente diferente: a felicidade; é difícil que quen non se sente feliz crea nela. A felicidade é propiamente unha percepción, polo que a súa realidade é plenamente subxectiva, de modo que esta se corresponde exactamente coa crenza nela.

O mundo é un escenario, pero a obra está mal repartida

Abril 13, 2013

Afirmación de Oscar Wilde cuxo orixinal, “The world is a stage, but the play is badly cast”, aparece no capítulo 1 de Lord Arthur Savile’s Crime (O Crime de Lord Arthur Savile).

Dende o comezo lévanos a pensar sobre a liberdade do Home na sociedade e no mundo. Podemos decatarnos de que a miúdo temos asignado un rol na sociedade, o cal desenvolvemos de maneira inconsciente. A especie humana, de algún modo, é a do homo religiosus, e cada un dos seus individuos móvese seguindo unha serie de rituais segundo o que sente, o que pensa e o que leva vivido. Estes rituais son as costumes ou hábitos comúns a tódolos animais, só que desenvolvidos conscientemente, igual que a interpretación dunha obra. Estes comportamentos animais estudados por Darwin foron analizados no caso humano por un darwinista previo ao biólogo, Schopenhauer, e por un discípulo deste e tamén darwinista -este si, posterior-, Nietzsche. Ambos atoparon a fonte dos hábitos na idea que chamaron Vontade. Creo pensar ben que tamén se lhe pode dar o nome dunha ópera de Verdi, La forza del destino. É o guión da obra, que arrastra aos seus personaxes cara os seus actos de maneira inexorábel, que vemos proxectado en paralelo na fatalidade arrolhadora nos filmes de Fritz Lang.

harakiri

En canto á segunda afirmación da frase, ben conhecida é a fina ironía do autor irlandés e tamén a súa crítica á hipocrisía imperante na sociedade vitoriana e a súa moral burguesa. Na entrada anterior do blogue xa falaba da mediocridade, tema que englobaría iso, polo que xa non tenho máis nada que dicir.

 

Dende o momento en que todo vale só queda a mediocridade

Abril 11, 2013

Este tema aparece implicitamente (ás veces de maneira bastante explícita) tratado no libro de Jordi Llovet Adéu a la Universitat, xa comentado neste blogue.

A pantalha de televisión simboliza isto da forma máis transparente. Os blogues, as redes sociais ou a Wikipedia e as múltiples versións desta, arquivos cheos de información non sancionada (a Wikipedia non é nin a clásica Larousse nin a Enciclopedia Británica, para entendernos, non da ao lector seguridade ningunha acerca da veracidade do seu contido). A mediocridade da que estou a falar non é só cultural, senón que tamén invade o terreo político (-social) e o vital (-individual): a falsa política, a corrupción, a institucionalización do deporte, as baixas paixóns da xente (o telelixo, a prensa sensacionalista; nada que ver co significado habitual desa expresión), a falta de ética comunicativa (e.g. interpretación interesada da Historia e manipulación en xeral), a burocracia, etc. Que grande parte de Internet estea copiado da Wikipedia non é boa sinal. Se amais, un libro de ensaio a cita como referencia para informarse acerca dun tema, entón perdémo-la confianza nunha transmisión segura do saber. Que o presidente da sección espanhola da International Dostoievsky Society, un tal Jordi Morillas, nun artigo no que critica a carencia de rigor filolóxico duns trabalhos, afirme que os ilustrados franceses son “os verdadeiros verdugos da filosofía na idade moderna e contemporánea” e inda máis, que os seus principios “son os mesmos que constituiron a base ideolóxica de Auschwitz” descualifícao como pretendido intelectual e mostra a mediocridade de xente en cargos aos que se lhes suponhen uns conhecementos mínimos previos e unha responsabilidade cultural -id est, as cualidades do humanismo- que o exemplo anterior proba que ás veces locen pola súa ausencia.

A mediocridade apostamos que triunfa grazas ao éxito global do xudeo-cristianismo, xa que cremos atopa-las súas bases nos textos bíblicos, na senda aberta por Nietzsche. Mais tamén, a mediocridade pódese entender como unha manifestación da infinita (que diría Einstein) estupidez humana, tema, este, sobre o que a abundancia da bibliografía faino inabarcábel, pero podemos recomendar os libros de Oliviero Ponte di Pino e Carlo Maria Cipolla sobre o asunto en cuestión. Atopo na rede, mentres redacto isto, outro libro que parece que valería a pena consultar, un panfleto contra a estupidez contemporánea.

pantalla_global-567x359

Esta, a súa vez, é unha das conclusións que se podía extraer da soberbia exposición Pantalla Global coproducida polo CCCB (Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona) e baseada no libro de Gilles Lipovetsky e Jean Serroy.

No extremo oposto, o que a TV debería ser: a visión de Rossellini e Godard entre doutros, http://www.zinema.com/textos/requiemp.htm.